Cũng tương tự như câu hỏi: Con Gà có trước hay Quả Trứng có trước?
Và câu trả lời là… thế nào cũng đúng! Tùy vào góc nhìn của mỗi người.
Bạn hoàn toàn có thể đặt Hòa Thanh trước và “vẽ” Giai Điệu sau, hoặc ngược lại. Nhưng hãy thử phân tích sâu hơn những điểm cộng và điểm trừ của mỗi cách làm ở bài viết này nhé!
🎼 Nếu bạn dựa trên sự ngẫu hứng – Giai điệu trước.
Bắt đầu bằng một câu melody (hook, motif) rồi tìm hợp âm / bass phù hợp để nâng tầm nó.
Bạn vẫn có thể hoàn thành được bài hát nếu bạn có khả năng viết được toàn bộ giai điệu cho bài, và tốt hơn nữa nếu giai điệu đó chứa cả Lyric. Chỉ cần làm được vậy, bài hát của bạn đã được tạm coi là hoàn thành. Tất nhiên, bạn cần đặt hợp âm (dựng hoà thanh) sau khi đã hoàn thiện giai điệu, nếu bạn không giỏi trong việc này, hãy tìm cho mình một đồng đội hiểu về nhạc lý để cùng hoàn thiện tác phẩm với bạn.
- Ưu điểm:
- Giai điệu cá tính, dễ nhớ: trực tiếp nhắm vào hook — tốt cho single, pop, R&B.
- Tự nhiên cho songwriting: lyric và phrasing dễ ghép vào ngay từ đầu.
- Tạo cảm giác “ngược” và mới lạ: hợp âm phải phục vụ melody, đôi khi tạo các voicings sáng tạo và thú vị.
- Dễ thử nhiều biến thể vocal: riff, ornament, runs… xuất phát từ melody.
- Nhược điểm:
- Nguy cơ “trượt ra ngoài” hòa âm: nếu melody dùng nhiều “out” notes, tìm hợp âm phù hợp khó hơn và dễ “xung đột” hơn.
- Khó tạo bối cảnh rộng: melody đơn lẻ ít cho biết mood tổng thể — bạn có thể phải thử nhiều tiến trình hợp âm để thấy mood thật.
Cách làm này phù hợp khi:
- Viết hook cho pop, R&B, rap/flow vocal-centric.
- Khi bạn là singer-songwriter và giai điệu/lyric là cốt lõi.
- Muốn melody thật “độc” trước khi “uốn nắn” vào khuôn hợp âm.
🎼 Nếu bạn đã có “chiến lược” – Hòa thanh trước.
Cách này phù hợp với những người có kinh nghiệm trong sản xuất với tư duy triển khai công việc rõ ràng.
Để làm được cách này, tất nhiên bạn cần hiểu và biết về nhạc lý, ít nhất là mức cơ bản. Khi bạn chọn dựng Hòa Thanh trước, bạn hoàn toàn có thể quyết định ngay những bước đầu rằng bài hát của mình sẽ mang màu sắc vui tươi hay u buồn, ma mị hay đơn giản. Bạn có thể nắn chỉnh toàn bộ cảm xúc dựa trên “nền móng” hòa thanh của bài (thông qua việc chọn lọc, sắp xếp các hợp âm) và sau đó mới bắt đầu viết giai điệu.
- Ưu điểm:
- Xác định mood nhanh: chuỗi hợp âm quyết định ngay tâm trạng bản phối, dễ đặt tone cho toàn dự án.
- Dễ thao tác cho Arranger: tiện cho việc thiết lập bản phối, chọn nhạc cụ (pads, piano,…), làm “nền móng” cho bài.
- Giảm rủi ro mâu thuẫn hòa âm: giai điệu sau có khuôn để ‘ăn khớp’ nên ít xảy ra “xung đột” về note.
- Tiện cho nhạc nền/film scoring: chuỗi hợp âm tạo bối cảnh cảm xúc tốt hơn.
- Nhược điểm:
- Giai điệu dễ bị “nhạt”: nếu chỉ dựa vào hợp âm, giai điệu có thể thiếu cá tính, dễ rập khuôn.
- Giới hạn ý tưởng: nếu dựng hòa thanh theo kiểu “mì ăn liền”, có thể bó hẹp các hướng phát triển melody táo bạo.
Cách làm này phù hợp khi:
- Bạn muốn “sắp xếp” cảm xúc trước khi phát triển lyric và melody.
- Bạn sản xuất beat/track và cần phần vocal/lead viết theo khung.
💡 Cách kết hợp/hybrid (thường là lựa chọn tốt nhất)
Luân phiên — viết motif melody nhỏ, thử vài hợp âm, chỉnh melody, rồi phát triển progression mở rộng.
- Lợi thế:
- Cân bằng cảm xúc (hợp âm) và cá tính (melody).
- Dễ tạo ra hook mạnh mà vẫn có arrangement chặt chẽ.
- Cho phép thử nghiệm harmo–melody (counter-melody, modal interchange, reharmonization).
- Mẹo thực hành:
Tổng kết,
Cuối cùng thì, “Hoà thanh có trước hay giai điệu có trước?” không có đáp án tuyệt đối đúng.
Cả hai hướng tiếp cận đều là cách để bạn mở ra cánh cửa cảm xúc của mình.
- Bắt đầu bằng hòa thanh giúp bạn dựng nhanh khung cảnh cảm xúc, dễ sắp xếp bố cục và tạo không gian sản xuất.
- Bắt đầu bằng giai điệu lại cho bạn sự tự do, trực giác và cá tính — nơi cảm hứng dẫn lối, không bị gò bởi cấu trúc.
- Cách kết hợp linh hoạt là lựa chọn của nhiều người làm nhạc: viết một chút giai điệu, thử vài hợp âm, rồi quay lại tinh chỉnh — giống như hội thoại giữa hai người bạn trong một bản nhạc.
Điều quan trọng không phải là bạn chọn cách nào, mà là bạn có thật sự lắng nghe cảm xúc mình muốn truyền tải hay chưa? Bởi cuối cùng, âm nhạc không bắt đầu từ hợp âm hay giai điệu — mà bắt đầu từ câu chuyện và cảm xúc của riêng bạn.
- Hợp âm thay thế tạm thời → Ví dụ: Trong giọng C Trưởng, nếu bạn muốn làm nổi bật bậc ii (hợp âm Dm), bạn có thể dùng A7 (vì A7 là dominant của Dm) ↩︎
- Mượn hợp âm từ Giọng (Key) song song → Ví dụ: Mượn hợp âm Ab (bậc VI từ C minor) để thay thế cho hợp âm Am (bậc vi từ C major) ↩︎
